Şişli Echomar Görüntüleme ve Polikliniği, 19 Mayıs Cad. No:4 Nova Baran Plaza, Şişli / İstanbul
Histerosalpingografi (HSG)

Histerosalpingografi (HSG)

Histerosalpingografi (HSG) Nedir?

Histerosalpingografi (HSG) rahim filmidir. Bu film, rahim ve tüplerin röntgen filmlerinde görünmekte olan kontrast madde (ilaç) ile doldurularak çekilmektedir. Kontrast madde ile doldurulan rahmin görüntülenmesi esnasında tüplerin açıklığı ve rahim iç duvarları değerlendirilmektedir.

HSG tetkiklerinde uygun kimyasal ve fiziksel yapıya sahip ilaçlar yani kontrast maddeler kullanılmaktadır. Kontrast maddeler röntgen filmlerinde belirgin olarak parlamakta ve organların net bir şekilde görünmesine olanak sunmaktadır. Bu kontrast madde rahim boşluğunun yapısına özel özel olarak geliştirilmiş aletler (kanül) yardımı ile rahim içerisine doldurulmaktadır. Bu radyografik yöntemde rahmin ve tüplerin yapısal, işlevsel tüm özellikleri incelenmektedir. Bu nedenle yaygın olarak kullanılmaktadır.

Histerosalpingografi (HSG) Çekimi Nasıldır?

HSG yani rahim filmi adet bitimi sonrasındaki birkaç gün içerisinde yapılmaktadır. Özellikle adet bitiş tarihinin 5 ila 10’uncu günlerinde rahmin içi dokusu ince ve gebelik ihtimali düşüktür. Böylece değerlendirme alanına girecek olan rahmin kalitesi iyi olmakta ve olası gebelik ihtimaline karşı riskler de en aza indirilmektedir. Temel prensip olarak adet kanamasının tümü ile bittiği bir zaman dilimi ve adet döngüsünün ilk yarısının başlangıcı arasında uygulanmaktadır.

Histerosalpingografi (HSG) tetkikleri bir Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı ya da Radyoloji uzmanı tarafından uygulanmaktadır. İşlem sonrasında elde edilen filme ait raporun yorumlanması ve rapor edilmesi işlemi yalnızca Radyoloji uzmanına aittir. filminin çekilmesi öncesinde jinekolojik bir değerlendirme yapılmaktadır. Bu değerlendirmeler esnasında enfeksiyon bulgularının saptanması halinde, enfeksiyon tedavi edilene kadar tetkik tarihi ertelenmektedir. Enfeksiyon bulgusunun olduğu durumlarda yapılan HSG tetkiklerinde enfeksiyon tamamen yayılım gösterebilmektedir.

Hasta jinekolojik muayene pozisyonunda röntgen masasına yatırılmakta ve tetkik için hazırlıklar başlatılmaktadır. İlk olarak rahim ağzının genişletilmesi için spekulum adı verilen alet yerleştirilmektedir. Rahim ağzının sabitlenmesinin ardından olası enfeksiyonların giderilmesi için vajina girişi antiseptik solüsyonla temizlenmektedir. Daha sonrasında sabitlenen rahim ağzı içerisinden özel bir kanül geçirilmektedir. Bu özel kanül aracılığı ile kontrast madde yani ilaç rahim içerisine enjekte edilmektedir.

Kontrast maddenin rahim içerisine doldurulmasının ardından işlem basamak basamak ilerlemektedir. Öncelikle enjekte edilen kontrast maddenin miktarı ve basıncı ayarlanarak rahim içini doldurması sağlanır. Tüplerden geçişi ve alt karın boşluğu içerisindeki dağılışı her aşamada filmler çekilerek kayıt altına alınmaktadır. Bu işlem sırasında filmler uzman hekim tarafından anında değerlendirilmektedir. Elde edilen filmlerde kontrast maddenin geçişi ve doluluğu ile ilgili istenilen netlik ya da görüntü yok ise; işlem tekrarlanmaktadır. Belli aralıklar ve sürelerde çekilen bu filmler Radyolog tarafından raporlanmaktadır. Rapor içerisinde rahim septumu (bölme), miyom, polip varlığı değerlendirilirken, rahmin yapısı ve tüplerin açıklık durumlarına da yer verilmektedir.

Histerosalpingografi (HSG) filmlerinde rahim içi yapısal bir sorunun ya da kusurun ön tanısını koymak mümkündür. Ancak net bir tanı koyulabilmesi için genellikle histeroskopi ya da laparoskopi işlemine gerek duyulmaktadır. Bu işlemler sırasında da hastalığın ya da rahim içi sorunun giderilmesi mümkündür. Ancak birtakım doğumsal rahim kusurları ya da sorunları açık ameliyat tedavilerini gerektirmektedir.

Neden HSG Çekilir?

Rahim filmi olan HSG tetkiki genellikle kısıklık durumlarının değerlendirilmesi için başvurulan bir yöntemdir. Ayrıca ağır kanamalarda, yoğun ve uzun süreli gerçekleşen adet kanamaları ile birlikte adet düzensizliklerinde Histerosalpingografi (HSG) tetkiki talep edilmektedir. Böylece rahim değerlendirilerek bu tablolara neden olan hastalığın değerlendirilmesi yapılmaktadır.

Genel olarak ifade etmek gerekir ise; rahim ağzı tıkanıklıklar, rahim içerisindeki yapışıklıklar ve tüplerin tıkanıklığı ile ilgili şüphelerde HSG tetkiki uygulanmaktadır. Kısırlık, düşük ve rahim ağzına ya da rahime uygulanan müdahaleler sonrasında kanamaların durmadığı ve tekrarlayan düşüklerde tanının ve bu şikayetlere neden olan hastalığın değerlendirilmesi amacı ile tercih edilmektedir.

HSG'nin Yan Etkileri Var mıdır?

Histerosalpingografi (HSG) rahim filmerinin yan etkileri yani komplikasyonları arasında enfeksiyon ya da alerjiden bahsetmek mümkündür. Ancak bu enfeksiyon oranı oldukça düşük oranlardadır. Bu nedenle tetkikin bitimi sonrasında hastaya herhangi bir antibiyotik tedavisi önerilmemektedir. Ancak mitral kapak hastalarında riskli durumların önüne geçilmesi amacı ile ve enfeksiyonun engellemek için tetkikten 1 gün önce antibiyotik tedavisi başlatılmaktadır. Bu tedavi ortalama 4 – 5 gün sürmektedir. Alerji etkileri genellikle kontrast madde kaynaklı gelişmektedir. Ancak günümüzde HSG filmlerinde kullanılan bu kontrast maddeler yani ilaçlar alerji oranı en düşük suda eriyen özelliktedir. Bu nedenle kontrast maddeye bağlı gelişen alerji tablosunun da oldukça düşük oranlarda olduğunu söyleyebiliriz.

HSG filmi işlem esnasında ağrıya neden olabilmektedir. Ancak bu ağrı şikayeti kısa süreli ve kişiden kişiye göre değişkenlik göstermektedir. Özellikle kontrast maddenin rahim içerisine doldurulması esnasında, rahim yabancı maddeye karşı bir reaksiyon geliştirmekte ve kasık bölgesinde ağrıya eşlik eden kramplar oluşmaktadır. Bu kramplar tüplerde spazm oluşmasına da yol açmaktadır. Bu durum sonucunda da açık olan tüplerden spazma bağlı olarak ilaç geçişi sağlanmaz ve açık olan tüpler kapalı olarak değerlendirilebilmektedir. Bu nedenle hasta şikayetlerinin, ağrılarının en aza indirilmesi ve işlemin doğruluk oranlarının saptırılmaması için genellikle anestezi eşliğinde yapılmaktadır. Böylece işlem esnasında gelişebilecek olası risklerin de önüne geçilmektedir.