Şişli Echomar Görüntüleme ve Polikliniği, 19 Mayıs Cad. No:4 Nova Baran Plaza, Şişli / İstanbul
HSG Filmi Nedir, Nasıl İncelenir

HSG Filmi

HSG filmiHSG” kısaltması “rahim ve tüp filmi” anlamına gelen Histero_Salpingo_Grafi kelimelerinin baş harflerinden oluşan kısaltmadır. Halk arasında “Rahim Filmi” olarak bilinir. HSG, rahim boşluğu ve tüpleri incelemek için çekilen özel bir röntgen filmidir.

Kas hücreleri, mukoza hücreleri, bağ hücreleri ve salgı hücrelerinden oluşan rahim ve tüpler, normal röntgen filmlerinde görünmezler. Ancak bu organların iç boşlukları röntgen filmlerinde görülebilen kontrast madde adı verilen sıvı ile doldurulabilir ve böylece rahim boşluğu ile tüplerin içindeki geçitler röntgen filmlerinde görülebilir hale gelir. Anlaşılacağı gibi HSG işleminin 2 komponenti vardır. Birincisi rahim boşluğu ve tüp geçitlerinin kontrast madde ile doldurulması ikincisi uygun pozlarda röntgen filmleri çekilmesidir.

HSG Nedir?

HSG uzun zamandır bilinen ve uygulanan bir inceleme yöntemidir. İlk Rahim Filmi HSG, 1914 yılında çekilmiştir. Ancak baş döndürücü hızla ilerleyen teknoloji, gelişen cihazlar ve yeni teknikler sayesinde inceleme süresi kısalmış, tüplerin yanlışlıkla tıkalıymış gibi çıkması ihtimali belirgin derecede düşmüş, ağrı, kanama gibi yan etkiler ve çeşitli komplikasyonlar da ya ortadan kalkmış ya da çok azalmıştır. Bu makalede, içinde bulunduğumuz 2016 yılında dünyada geçerli ve yaygın olarak kabul görüp tercih edilen en son teknolojiler, cihazlar, çekim teknikleri ve malzemelerden bahsedeceğim. Genellikle daha ucuz olmaları dışında hiç bir üstünlüğü bulunmayan eski teknikler ve malzemelerin dezavantajları ve birbirleriyle karşılaştırmalarından bahsetmeyeceğim.

Günümüzde rahim filmi HSG incelemesi için en uygun kontrast maddeler organik iyot tuzlarının sudaki eriyikleridir. İyot elementi yüksek atom numarasına sahiptir ve yüksek oranda x-ışını absorbe eder. Bu nedenle iyotlu kontrast maddeler röntgen filmlerinde belirgin olarak görülebilirler. Suda çözünebilir noniyonik iyotlu kontrast maddeler yan etki ve komplikasyon riski en düşük ve görüntü kalitesi en iyi olan kontrast maddelerdir. Uygun fiziksel özelliklerde hazırlanmış bu kontrast maddeler tüplerden daha düşük basınçta ve daha hızlı geçebildiğinden ağrısız rahim filmi incelemesi yapabilmek için de daha uygundurlar.

Kontrast maddeyi rahim boşluğuna doldurabilmek için çok çeşitli yumuşak, ince, özel kanül ve kateterler mevcuttur. Bunların bir kısmının ucunda verilen kontrast maddenin geri gelmesini engellemek için fındık büyüklüğünde bir balon bulunur. İnsanların anatomik yapıları birbirine çok benzer ama asla tıpatıp birbirinin aynısı değildir. Tıpatıp birbirinin aynısı olmayan kişilerin hepsi için aynı tıbbi aparatın kullanılması uygun değildir. Bu nedenle HSG incelemesi için tahim ve tüplerin içine kontrast maddeyi dolduracak olan hekim spekulum denen muayene aletini vajinaya yerleştirip uygun antiseptik temizliği yaptıktan sonra rahim ağzının yapısına en uygun kanül veya kateteri tercih eder.

Örneğin; rahim ağzı deliği çok küçük olan birisi için 16-18 numara anjiokat kılıfı veya 4-5 Fr çaplı basit bir kanül yeterli olurken, rahim ağzı deliği normal çapta olanlarda balonlu HSG kateteri, daha geniş olanlarda ise daha iyi tutunabilen örgülü balonlu HSG kateteri tercih edillir.

Niçin HSG filmi istenir?

Kadın doğum uzmanına gidip muayene olduktan sonra bizden hsg yani rahim filmi istedi. Bu nedir? HSG, Histerosalpingorafi’nin kısaltılışıdır. Rahim filmini (hsg) genellikle adet kanaması tamamen bittikten sonraki birkaç gün içerisinde çekilir. Çünkü kanama varken sakıncalı olabilir. Rahim’e verilen ilacın adet kanı ile kana karışması risk taşımaktadır. Adetten birkaç gün sonra olma sebeplerinden birisi de hastanın hamile olmadığına emin olmak gerekmektedir.

Çünkü bu film hamileyken bebeğe zarar verebilir ve hiçbir doktor bu riski almak istemez. Film çekilmeden önce normal de hastaların aç gelmesi gerekmez fakat eğer doktorunuz bazı nedenlerden dolayı genel anestezi yapacaksa doktorun bize dediği saatten sonra bir şey yiyip içmemeliyiz. Rahim filminden önce bir ilaç kullanmaya gerek yoktur fakat doktorumuz önerdi ise yarım saat önceden rahatlatması için ağrı kesici içilebilmektedir.

HSG Filmi Nasıl Çekilir?

HSG filmi çekimi öncesinde herhangi bir hazırlığa ihtiyaç duyulmamaktadır. Ancak bazı kadınlarda bu tanı yöntemi sürecinde anestezi uygulamasına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu nedenle de anestezi uygulanacak olan hastaların uygulama öncesinde açlığı gerekebilmektedir.

HSG çekimi ağrısız bir şekilde C kollu cihazlar yardımı ile gerçekleştirilecek ise herhangi bir refakatçiye ihtiyaç bulunmamaktadır. Yaklaşık 2 ila 3 dakika süren çekim sonrasında ise hasta günlük yaşamına devam edebilmekte, araç kullanabilmektedir. 

Balonlu HSG Kateteri

Balonlu HSG kateteri kullanılacaksa kateterin balonu rahim ağzı kanalı içinde şişirilerek içeriye kontrast madde doldurulur. Eğer bunda başarılı olunamazsa balon rahim içinde şişirilerek gerekli basınç sağlanır. İntravazasyon, mukus tıkacı, polip tıkacı veya cornual spazm gibi durumlardan birisiyle karşılaşılırsa özel selektif salpingografi kateteri ile tüplerin ağzından tüp içine kontrast madde gönderilerek tüpün açık olup olmadığına veya distal tubal hastalık olup olmadığına bakılmalıdır.

HSG işleminin ikinci komponenti uygun aşamalarda uygun doz ve pozda röntgen filmlerinin çekilmesidir. Rahim filmi HSG, en iyi C kollu röntgen cihazları ile çekilebilir. C kollu röntgen cihazlarının tüp ve dedektörleri her yöne doğru hareket edebilmekte, öne veya arkaya dönük rahimlerin tam karşısına geçerek film çekebilmekte, kıvrımlı tüpleri sağdan, soldan, yukarı veya aşağıdan görüntüleyerek ayrıntılı bir şekilde gösterebilmektedir.

C kollu röntgen cihazlarının yeni modelleri flat panel dedektörlü çok düşük radyasyon ile daha net görüntüler elde edebilen cihazlardır. Flat panel dedektörlü cihazların hastanın üzerinde duran dedektörü dikdörtgen şeklindedir. Alınan görüntüler de yuvarlak değil kare veya dikdörtgen alanlar halindedir.

İdeal film görüntüleri nasıldır?

İdeal hsg filmi görüntüleri rahmin ön ve arka yüzünün tam arkasından çekilmiş olması gerekir. Yoksa rahimde ki sorunun ne olduğu tam anlaşılmayabilir. HSG tüplerdeki kabartıların iyi görüntülenmesi ve çeşitli açılardan görüntülenmesi gerekir. Film süresindeki inceleme kısa sürmeli, kanama olmamalıdır. Hastanın alerji veya oluşabilecek komplikasyonları en aza indirmek gerekmektedir.

Rahim filmi çekerken kullanılan cihazın eski veya yeni olması hasta da oluşacak radyasyon miktarını etkilemektedir. İdeal bir filmde hasta maruz kaldığı radyasyon hakkında bilgilendirilmelidir. HSG ücreti makul fiyatlardadır. Ekstrem bir fiyat isteyen muayeneler tekrar düşünülmelidir.

Ayrıntılı bilgi için arayabilir ya da kliniğimizi ziyaret edebilirsiniz. 

Adres
Şişli Echomar Görüntüleme ve Polikliniği, 19 Mayıs Cad. No:4 Nova Baran Plaza, Şişli / İstanbul

E-posta
cevat@cevatbayrak.com

Telefon
+90 212 233 11 11