İnfertilite Tanısında HSG Etkili mi?

İnfertilite, düzenli ve korunmasız ilişkiye rağmen gebelik oluşmaması durumunu ifade eden bir sağlık problemidir. Gebelik oluşumunu etkileyebilecek birçok farklı neden bulunduğu için değerlendirme süreci çoğu zaman ayrıntılı şekilde planlanır. Kadın üreme sisteminin değerlendirilmesinde kullanılan önemli yöntemlerden biri de HSG olarak bilinen rahim filmi incelemesidir.

Histerosalpingografi (HSG), rahim iç boşluğunun ve fallop tüplerinin görüntülenmesini sağlayan radyolojik inceleme yöntemidir. Özellikle tüplerin açık olup olmadığının değerlendirilmesinde birinci derecede önemli ve vazgeçilemez bir incelemedir. Bunun yanında rahim içerisinde gebeliği etkileyebilecek bazı yapısal problemler hakkında da bilgi sağlayabilir.

İnfertilite araştırması yapılan birçok kadında:

• Tüp tıkanıklığı,

• Rahim içi yapışıklıklar,

• Rahim şekil bozuklukları,

• Polip veya diğer dolum defekti oluşturan patolojiler gibi durumların değerlendirilmesi amacıyla HSG incelemesinden yararlanılabilir.

Günümüzde HSG, infertilite araştırmalarında en sık kullanılan görüntüleme yöntemlerinden biri olmaya devam etmektedir.

HSG İnfertilite Tanısında Neden Kullanılır?

İnfertilite değerlendirmesinde HSG’nin önemli olmasının temel nedenlerinden biri tüplerin durumunu çok iyi gösterebilmesidir. Çünkü gebeliğin oluşabilmesi için fallop tüplerinin açık olması gerekir. Tüplerde tıkanıklık bulunması durumunda sperm ile yumurta buluşamaz, spontan gebelik meydana gelemez, aşılama denen yöntem de işe yaramaz.

HSG sırasında ayrıca:

• Rahim iç boşluğu,

• Rahim şekli,

• Yapısal anomaliler,

• Rahim içi dolum kusurları

da değerlendirilebilir.

Bu nedenle HSG yalnızca tüplerin açıklığını değil, rahim içerisindeki bazı problemleri de gösterebilen önemli inceleme yöntemleri arasında yer alır.

HSG Çekimi Tüp Tıkanıklığını Gösterir mi?

HSG’nin en önemli kullanım alanlarından biri tüplerin açık olup olmadığının değerlendirilmesidir. İşlem sırasında rahim içine verilen kontrast madde tüplerden geçerek karın boşluğuna yayılıyorsa tüplerin açık olduğu tespit edilmiş olur.

Kontrast maddenin tüplerden ilerlememesi geri dönüşsüz (kalıcı) olabileceği gibi düzelebilir veya geçici sebeplere de bağlı olabilir.

Düzelebilir, yalancı veya geçici tıkanıklık sebepleri

• Rahim kasının istemsiz spazmı

• Küçük yapışıklıklar,

• Mukus veya pıhtı tıkaçları,

• Tıkaç gibi davranan polipler.

• Kontrast maddenin hızla kan damarları içine geçmesi

• Teknik yetersizlikler gibi durumlarla ilişkili olabilir. Bu durumlar rahim filmine eklenen “selektif salpingografi” yöntemi ile büyük oranda bertaraf edilebilir ve tüpler açılır.

Tüp tıkanıklıkları infertilite nedenleri arasında önemli yer tutar. Bu nedenle HSG incelemesi, gebeliği etkileyebilecek olası sorunların değerlendirilmesinde önemli bilgiler sunabilen yöntemler arasında yer alır.

Tüplerde sıvı birikmesi (Hidrosalpinks) tüp bebeğin tutmasını da engelleyebildiği için tüp bebek uygulamasından önce de HSG çekilir ve bu durumun bulunup bulunmadığı araştırılır. Gerekirse uygun tedavi sonrasında embriyo transferine geçilir.
 

HSG ile Rahim İçindeki Problemler Anlaşılır mı?

HSG yalnızca tüplerin değerlendirilmesi için değil, rahim iç boşluğunun incelenmesi amacıyla da kullanılabilir.

İşlem sırasında:

• Rahim içi yapışıklıklar,

• Doğuştan rahim anomalileri (Çift rahim, septum, T şeklinde rahim vb),

• Polipler,

• Rahim içine büyüyen(Submukoz) myomlar,

• Adenomyozis,

• Düşük veya kürtajlardan sonra içeride kalan parçalar.

• Sezaryen yeri keseleri (İstmosel) gibi bazı durumlar hakkında bilgi edinilebilir.

Rahim içerisindeki yapısal problemler embriyonun yerleşmesini etkileyebilir ve gebelik oluşumunu zorlaştırabilir. Bu nedenle infertilite araştırmalarında rahim yapısının değerlendirilmesi önem taşır.

HSG, rahim iç boşluğu hakkında önemli bilgiler sağlayabilen inceleme yöntemlerinden biridir.

• Dış gebelik öyküsü,

• Rahim içi problem şüphesi bulunan durumlarda HSG incelemesi düşünülebilir.

İşlem zamanlaması kişiye özel olarak planlanır.

HSG Sonrası Gebelik Şansı Artar mı?

Eğer her şey normal ise, HSG çekiminden sonra gebelik ihtimali artmakta, pek çok kişi aynı ay veya takip eden aylar içinde gebe kalmaktadır.

Gebe kalmayı kolaylaştıran bu sonuç HSG incelemesinin ve kontrast maddenin mekanik ve şimik etkilerine bağlı olarak meydana gelmektedir.

Ancak her hastada aynı sonuç ortaya çıkmayabilir. Gebelik oluşumu:

• Yaş,

• Yumurtlama durumu,

• Sperm kalitesi,

• Hormonlar,

• Rahim sağlığı

• İmmün ve genetik durumlar gibi birçok faktörden etkilenebilir.

Bu nedenle HSG tek başına gebelik garantisi sağlayan bir işlem değildir.

Rahim filminden sonra hamile kalanlar içeriğini incelemek için tıklayınız.

HSG Çekimi Ağrılı mı?

HSG işlemi sırasında bazı kadınlar hafif kramp veya adet sancısına benzer ağrı hissedebilir. Ağrı düzeyi kişiden kişiye değişebilir. Uygun olmayan teknikler, korku, endişe ve eski kötü tecrübeler ağrı hissini arttırabilir.

Günümüzde ağrısız HSG yöntemleri sayesinde işlemin daha konforlu yapılabilmesi amaçlanmaktadır. İnce kateter kullanımı ve uygun teknikler sayesinde birçok hasta işlemi ağrı duymadan geçirebilmektedir.

İşlem süresi genellikle çok kısa sürer ve kişi aynı gün normal günlük yaşamına dönebilir.

HSG Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?

HSG sonrasında hiçbir kısıtlama yoktur. Normal günlük yaşama dönülür. Bazen işlem sonrasında hafif kasık ağrısı, adet sancısına benzer kramp hissi veya hafif lekelenme tarzında kanama görülebilir. Bu durum normaldir ve çoğu zaman kısa süre içerisinde kaybolur.

İşlem sonrasında verilen kontrast maddeye bağlı olarak hafif akıntı görülmesi de mümkündür. Bazı kadınlarda birkaç saat sürebilen hafif rahatsızlık hissi oluşabilir.

HSG sonrası enfeksiyon riskini azaltmak amacıyla hekimin önerilerine dikkat edilmesi önem taşır. Özellikle şiddetli kasık ağrısı, yoğun kanama, kötü kokulu akıntı veya ateş gibi belirtiler ortaya çıkarsa değerlendirme gerekebilir.

Tüp Tıkanıklığında HSG Yeterli Olur mu?

HSG, tüplerin değerlendirilmesinde en sık kullanılan yöntemlerden biridir ve çoğu hastada önemli bilgiler sağlayabilir. Özellikle tüplerin açık olup olmadığının anlaşılmasında infertilite araştırmalarında önemli rol oynar.

Ancak bazı durumlarda yalnızca HSG incelemesi yeterli olmayabilir. Özellikle tüp tıkanıklığının tam seviyesinin net değerlendirilemediği veya yalancı / açılabilir tıkanıklık düşünülen durumlarda selektif salpingografi ile devam edilir.

Özellikle proksimal tüp tıkanıklığı düşünülen bazı hastalarda selektif salpingografi gibi ileri görüntüleme ve girişimsel yöntemlerden yararlanılabilir. Bu yöntemler hem tüplerin daha ayrıntılı değerlendirilmesine hem de bazı durumlarda tıkanıklığın açılmasına yardımcı olabilir.

Ağrısız HSG Yöntemi Nedir?

Ağrısız HSG, rahim filmi işleminin hasta konforunu artırmaya yönelik yöntemlerle uygulanmasını ifade eder. HSG işlemi birçok kadın tarafından ağrılı bir işlem olarak düşünülebildiği için özellikle işlem sırasında hissedilecek rahatsızlık düzeyi en çok merak edilen konular arasında yer almaktadır.

Klasik HSG uygulamalarında bazı kadınlar adet sancısına benzer kramp hissi yaşayabilir. Özellikle tüplerde tıkanıklık bulunması, rahim kasılmaları veya işlem sırasında gelişen spazmlar ağrı hissinin artmasına neden olabilir. Ancak günümüzde geliştirilen teknikler sayesinde işlemin daha konforlu şekilde yapılabilmesi mümkün olabilmektedir.

Ağrısız HSG yöntemlerinde:

• İnce ve yumuşak kateterlerin kullanılması,

• Rahim ağzında travma oluşturmayan uygulamalar,

• Uygun kontrast madde seçimi,

• İşlemin deneyimli ekip tarafından yapılması hasta konforunu artırmaya yardımcı olabilir.

Bazı merkezlerde işlem sırasında rahim kasılmalarını azaltmaya yönelik destekleyici uygulamalar da tercih edilebilmektedir. Bu sayede işlem sırasında oluşabilecek spazm ve kramp hissinin azaltılması amaçlanır.

Hissedilen ağrı düzeyi kişiden kişiye değişebilir. Bazı kadınlar işlemi hafif rahatsızlık hissiyle geçirirken, bazı kişilerde kısa süreli adet sancısına benzer ağrılar oluşabilir. İşlem çoğu zaman kısa sürer ve birçok kadın aynı gün normal günlük yaşamına dönebilmektedir.

Ağrısız HSG yaklaşımının temel amacı yalnızca işlemi gerçekleştirmek değil, aynı zamanda hastanın kaygısını ve işlem korkusunu azaltarak süreci daha rahat hale getirmektir.

İnfertilite Tanısında Selektif Salpingografi Ne Zaman Gerekir?

Selektif salpingografi, özellikle tüp tıkanıklığı şüphesi bulunan hastalarda kullanılan ileri değerlendirme yöntemlerinden biridir. Bazı kadınlarda HSG incelemesi sırasında tüplerin kapalı olduğu düşünülebilir. Ancak bu görüntü her zaman gerçek bir tıkanıklık anlamına gelmeyebilir.

Özellikle işlem sırasında gelişen rahim kası spazmı veya geçici kasılmalar bazı durumlarda yanıltıcı görüntülere neden olabilir. Bu gibi durumlarda tüplerin daha ayrıntılı değerlendirilmesi amacıyla selektif salpingografi yöntemi düşünülebilir.

Bu işlem sırasında ince kateter yardımıyla tüpler daha detaylı şekilde görüntülenebilir. Özellikle tüplerin rahme yakın kısmında bulunan proksimal tıkanıklıkların değerlendirilmesinde önemli bilgiler sağlayabilir.

Selektif salpingografi yalnızca tanısal amaçla kullanılmaz. Bazı durumlarda işlem sırasında hafif tıkanıklıkların açılması da mümkün olabilir. Bu nedenle hem değerlendirme hem de girişimsel işlem özelliği taşıyabilir.

Özellikle:

• HSG’de tüp tıkanıklığı düşünülen,

• Tüplerinin durumu net değerlendirilemeyen, hastalarda ileri inceleme yöntemi olarak planlanabilir.

Selektif salpingografi bazı hastalarda gereksiz cerrahi işlemlerin önüne geçilmesine yardımcı olabilir. Bu nedenle infertilite değerlendirmesinde belirli hasta gruplarında önemli rol oynayabilmektedir.

HSG Hakkında Sık Sorulan Sorular